TLGD – Giữa bối cảnh chuyển đổi số đang dần đi vào từng lớp học, câu chuyện phát triển văn hóa đọc trong nhà trường tiểu học cũng có nhiều chuyển động mới. Tại Trường Tiểu học Đức Lâm, thay vì những thay đổi lớn lao, cách làm lại bắt đầu từ những điều rất gần gũi: xây dựng không gian đọc thân thiện, duy trì các hoạt động đọc thường xuyên và từng bước đưa công nghệ vào hỗ trợ.
Sự kết hợp giữa thư viện truyền thống và thư viện số không chỉ giúp học sinh tiếp cận tri thức đa dạng hơn mà còn hình thành thói quen đọc một cách tự nhiên. Từ đó, việc đọc không còn là nhiệm vụ mà trở thành nhu cầu, góp phần nuôi dưỡng năng lực tự học – yếu tố ngày càng quan trọng trong hành trình học tập lâu dài của mỗi học sinh.
Văn nghệ chào mừng Ngày hội sách tại Trường TH Đức Lâm, xã Đức Thịnh
Giữ lửa văn hóa đọc từ không gian gần gũi
Từ thực tế triển khai tại nhà trường , thư viện thân thiện được xem là nền tảng quan trọng trong việc hình thành thói quen đọc cho học sinh. Không gian đọc được bố trí mở, sách sắp xếp theo chủ đề, phù hợp lứa tuổi, giúp các em dễ tiếp cận và chủ động lựa chọn.
Điều đáng nói là việc đọc không diễn ra một cách đơn lẻ mà gắn liền với nhiều hoạt động cụ thể. Phong trào “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một cuốn sách hay, một tấm gương sáng” được duy trì đều đặn đã góp phần lan tỏa những giá trị tích cực. Những buổi giới thiệu sách, đọc theo nhóm hay chia sẻ dưới cờ tạo cơ hội để học sinh không chỉ đọc mà còn nói, nghe và cảm nhận.
Bên cạnh đó, các góc đọc mở được bố trí linh hoạt trong khuôn viên trường, gắn với hoạt động Đội và trải nghiệm thực tế. Nhờ vậy, việc đọc trở nên nhẹ nhàng, tự nhiên, không mang tính ép buộc. Nhiều học sinh tìm đến sách như một thói quen hằng ngày, từ đó hình thành nền tảng bền vững cho văn hóa đọc trong nhà trường.
Góc đọc sách tại Thư viện thân thiện – Trường TH Đức Lâm, xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh
Mở rộng không gian đọc bằng công nghệ số
Trên cơ sở thư viện thân thiện đã phát huy hiệu quả, nhà trường tiếp tục phát triển thư viện số nhằm đa dạng hóa cách tiếp cận tri thức cho học sinh . Hệ thống này cho phép tra cứu tài liệu, khai thác học liệu điện tử và kết nối với các nguồn thông tin phù hợp với lứa tuổi.
Học sinh được hướng dẫn cách tìm kiếm, lựa chọn và sử dụng tài liệu phục vụ học tập. Qua đó, các em từng bước làm quen với kỹ năng tự học, kỹ năng xử lý thông tin – những năng lực cần thiết trong môi trường học tập hiện đại.
Điểm nhấn trong việc lan tỏa văn hóa đọc là hoạt động Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức với nhiều hình thức phong phú. Việc kết hợp sách in với mã QR giúp học sinh vừa đọc trực tiếp, vừa mở rộng nội dung trên nền tảng số. Cách làm này không chỉ tăng sự hứng thú mà còn giúp việc đọc trở nên linh hoạt hơn.
Học sinh tiếp cận học liệu thông qua hệ thống thư viện số của nhà trường
Thực tế cho thấy, thư viện số không thay thế thư viện truyền thống mà đóng vai trò bổ trợ. Những tài liệu chưa có trong thư viện giấy được bổ sung kịp thời trên nền tảng số, giúp học sinh chủ động tìm hiểu theo nhu cầu và sở thích.
Từ những bước đi cụ thể, có thể thấy việc kết hợp giữa sách và công nghệ đang mở ra một hướng tiếp cận phù hợp trong giáo dục hiện nay. Không ồn ào, nhưng đủ bền bỉ, mô hình này góp phần hình thành thói quen đọc lâu dài, đồng thời tạo nền tảng để học sinh thích ứng tốt hơn với hành trình học tập trong thời đại số.
Tác giả: TRẦN THỊ THẢO (GV- Trường TH Đức Lâm, xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh)