TLGD – Không đứng trên bục vinh quang, không xuất hiện trước ánh đèn trường quay, nhà giáo Nguyễn Đức Thạch – giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Đông Hải (Khánh Hòa), với hơn một thập kỷ bền bỉ, lặng lẽ đứng phía sau hành trình chinh phục Đường lên đỉnh Olympia của nhiều thế hệ học sinh ở vùng đất nam Khánh Hòa đầy nắng gió.
Ngôi nhà của thầy luôn là nơi gặp mặt thường xuyên của nhiều thế hệ học sinh. (Ảnh do nhân vật cung cấp).
Trong dòng chảy sôi động của giáo dục hiện đại, khi thành tích và danh hiệu đôi khi trở thành áp lực vô hình, hình ảnh nhà giáo Nguyễn Đức Thạch hiện lên như một điểm lặng cần thiết. Thầy không tìm kiếm sự chú ý, cũng không xem những vòng nguyệt quế Olympia là đích đến cuối cùng của giáo dục, thầy chọn gieo nền tảng tư duy, bản lĩnh và khát vọng học tập lâu dài, thay vì chạy theo những vinh quang ngắn hạn.mà coi đó chỉ là một chặng đường trong hành trình trưởng thành của học trò.
Một “Quái kiệt” theo cách rất riêng
Sinh ra tại Hà Tĩnh và lớn lên tại Phan Rang (Ninh Thuận cũ), tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm năm 1991, thầy Nguyễn Đức Thạch nối tiếp truyền thống của cha mẹ gắn bó với nghề dạy học hơn ba thập kỷ. Hiện là giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn – Đông Hải, thầy được học trò gọi bằng cái tên vừa thân thương vừa kính trọng: “Thạch Lão Gia”.
Biệt danh ấy không chỉ đến từ niềm đam mê xê dịch, những chuyến rong ruổi trên xe máy dài ngày xuyên suốt Bắc – Nam, mà còn bởi phong cách giáo dục độc lập, không rập khuôn. Với thầy, mỗi chuyến đi là một cách làm giàu vốn sống, mở rộng thế giới quan để rồi quay về lớp học, truyền cho học trò tinh thần khám phá, dám nghĩ khác và dám đi con đường của riêng mình.
Trong trường quay Olympia, thầy luôn đưng ở đây tiếp thêm năng lượng cho học trò trước khi bước vào cuộc thi.
Bền bỉ với Olympia: Ít hào quang, nhiều áp lực
Tham gia công tác bồi dưỡng học sinh dự thi Đường lên đỉnh Olympia từ năm 2011, thầy Thạch sớm xác định đây là một hành trình dài và không dễ dàng. Công việc bồi dưỡng Olympia đòi hỏi nhiều thời gian, công sức, áp lực tâm lý nhưng lại rất ít được nhắc đến khi học trò bước lên bục vinh quang.
Với thầy, Olympia không đơn thuần là một cuộc thi kiến thức, mà là môi trường để học sinh rèn luyện tư duy tổng hợp, phản xạ nhanh, khả năng tự học và tâm lý thi đấu. Vì vậy, thầy kiên định với quan điểm: không “luyện gà nòi”, không học tủ, không chạy theo thành tích ngắn hạn. Thay vào đó, thầy hướng dẫn học sinh tự hệ thống hóa kiến thức từ lớp 6 đến lớp 12, rèn luyện tư duy logic và bản lĩnh cá nhân, đây là những yếu tố quan trọng giúp các em đi đường dài.
“Trí tuệ Athena” và tư duy tạo nguồn
Không chờ đến khi học sinh bước vào bậc THPT, từ năm 2013, thầy Thạch cùng các đồng nghiệp đã xây dựng sân chơi “Trí tuệ Athena” – mô hình thi đấu trí tuệ mô phỏng Olympia dành cho học sinh THCS và THPT trong tỉnh Ninh Thuận. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược, thể hiện tư duy tạo nguồn bài bản và lâu dài.
Dù sân chơi này khép lại sau mùa thứ 8 vào năm 2023, nhưng tinh thần Athena – đề cao tự học, tranh biện và thi đấu công bằng… vẫn tiếp tục được thầy duy trì trong các nhóm bồi dưỡng Olympia của nhà trường, trở thành nền móng cho nhiều thế hệ học sinh.
Thầy vẫn lặng lẽ sau chiến thắng của học trò. (Ảnh do nhân vật cung cấp).
Những con số và giá trị phía sau thành tích
Hơn mười năm gắn bó với Olympia, dấu ấn của thầy Nguyễn Đức Thạch được thể hiện qua những con số đáng chú ý: 14 học sinh Trường Chuyên Lê Quý Đôn tham gia Olympia mang về 13 vòng nguyệt quế; 2 cầu truyền hình Chung kết năm; nhiều học sinh vào sâu các vòng thi, trong đó có thí sinh lập kỷ lục 460 điểm.
Song, với thầy, thành tích chỉ là phần nổi. Giá trị lớn nhất là việc nhiều học trò sau Olympia vẫn giữ được niềm say mê học tập, tiếp tục theo đuổi con đường học thuật, trở thành những sinh viên, trí thức trẻ có trách nhiệm với xã hội. Đó mới là thước đo bền vững của giáo dục.
Gia Bảo và bài học về sự chuẩn bị lâu dài
Chiến thắng của em Trần Võ Gia Bảo tại cuộc thi Quý 1 – Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 (phát sóng ngày 25/1/2026) là minh chứng rõ nét cho triết lý giáo dục mà thầy Thạch theo đuổi.
Theo thầy, Gia Bảo có tư duy logic tốt, khả năng tính toán nhanh, sáng tạo và tâm lý thi đấu ổn định… những yếu tố quan trọng để chinh phục một hành trình dài. Khi Gia Bảo bước vào lớp 10 với danh hiệu thủ khoa môn Hóa, thầy đã sớm nhận ra tiềm năng ấy và kiên trì đồng hành. Chiến thắng ấy cũng đánh dấu 15 năm chờ đợi để Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Đông Hải tiếp tục có thêm cầu truyền hình Chung kết Olympia, khẳng định sự đầu tư bài bản và bền bỉ.
Phần thưởng thầy tự thưởng cho mình mỗi khi học trò chiến thắng ở cuộc thi Olympia là chinh phục một đỉnh núi. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
Người thầy chọn ở lại phía sau
Khi ánh đèn trường quay khép lại, học trò còn vẹn nguyên cảm xúc chiến thắng, thì người thầy dáng người gầy gò, nước da sạm nắng lại trở về với lớp học quen thuộc. Không ồn ào, không phô trương, thầy Nguyễn Đức Thạch tiếp tục vai trò người dẫn đường, lặng lẽ chuẩn bị cho những chặng “leo núi” tiếp theo của học trò.
Giữa nhịp sống giáo dục nhiều biến động, sự lặng lẽ nhưng bền bỉ ấy chính là giá trị cốt lõi làm nên chân dung một nhà giáo đúng nghĩa, người không chỉ dạy chữ, mà còn dạy học sinh cách làm người và đi đường dài với tri thức.
Núi Xanh