TLGD – Không phải ngẫu nhiên mà những chuyến đi về “địa chỉ đỏ” ngày càng được các nhà trường coi trọng như một phần thiết yếu của giáo dục hiện đại. Khi học sinh được bước ra khỏi lớp học, chạm vào không gian lịch sử, lắng nghe những câu chuyện đời thực, các em không chỉ “biết” mà còn “hiểu” và “cảm”.
Chuyến hành trình của thầy trò Trường Tiểu học Đức Lâm về Khu di tích Kim Liên (Nam Đàn, Nghệ An) là một minh chứng rõ nét. Ở đó, những mái nhà tranh, rặng tre xanh và câu chuyện tuổi thơ của Bác Hồ đã trở thành “bài giảng sống”, giúp học sinh hình thành nhận thức, nuôi dưỡng cảm xúc và từng bước định hình nhân cách. Đây cũng chính là tinh thần cốt lõi mà Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng tới: học sinh trưởng thành thông qua trải nghiệm, chứ không chỉ qua sách vở.
Toàn thể học sinh, giáo viên và phụ huynh Trường TH Đức Lâm trước cổng Khu di tích Kim Liên – Nam Đàn, Nghệ An
Không chỉ là chuyến đi, mà là một bài học sống
Điểm khác biệt lớn nhất của chuyến đi không nằm ở điểm đến, mà ở cách tổ chức. Nhà trường không xem đây là một hoạt động tham quan đơn thuần, mà là một quá trình học tập được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Ngay từ trước chuyến đi, giáo viên đã xây dựng mục tiêu rõ ràng, thiết kế hệ thống câu hỏi mở để học sinh suy nghĩ trong suốt hành trình. Những câu hỏi không có đáp án đúng sai, nhưng lại mở ra không gian để các em tự quan sát, tự cảm nhận và tự rút ra bài học.
Khi đứng trước ngôi nhà tranh đơn sơ ở làng Hoàng Trù hay lặng im dưới rặng tre làng Sen, học sinh không còn là người nghe thụ động. Các em bắt đầu tự hỏi, tự liên hệ và tự tìm câu trả lời cho mình. Chính quá trình đó giúp kiến thức trở nên sâu sắc và có ý nghĩa hơn.
Sau chuyến đi, bài thu hoạch không còn là sự chép lại, mà là sản phẩm của suy nghĩ cá nhân. Mỗi em một góc nhìn, một cảm nhận riêng. Đó chính là biểu hiện rõ ràng của việc học sinh trở thành chủ thể của quá trình học tập – điều mà giáo dục hiện nay đang hướng tới.
Học sinh chăm chú lắng nghe thuyết minh viên kể về tuổi thơ Bác Hồ dưới rặng tre làng Hoàng Trù – quê mẹ của Người.
Đánh thức ước mơ từ những điều giản dị
Ở lứa tuổi tiểu học, những bài học lớn không đến từ lý thuyết cao siêu mà từ những điều gần gũi, cụ thể. Khi tận mắt chứng kiến cuộc sống giản dị của Bác Hồ thời niên thiếu, học sinh dễ dàng cảm nhận và làm theo hơn.
Không cần những lời giáo huấn dài dòng, chính không gian và câu chuyện đã tạo nên sự tác động tự nhiên. Từ đó, trong các em hình thành những mong muốn rất đỗi giản dị: học tốt hơn, ngoan hơn, biết giúp đỡ người khác.
Khoảnh khắc đáng nhớ nhất của hành trình là lễ kết nạp Đội viên được tổ chức ngay tại khu di tích. Trong không gian ấy, lời hứa của các em trở nên thiêng liêng và có ý nghĩa hơn. Chiếc khăn quàng đỏ không chỉ là biểu tượng, mà là một dấu mốc, nhắc nhở các em bắt đầu hành trình rèn luyện từ những việc nhỏ nhất.
Giá trị của chuyến đi không dừng lại khi hành trình kết thúc. Điều quan trọng là những thay đổi tích cực trong học sinh tiếp tục được duy trì trong cuộc sống hằng ngày.
Lễ kết nạp đội viên Lớp 3 tổ chức tại khu di tích- khoảnh khắc chiếc khăn quàng đỏ được trao đúng nơi Bác Hồ đã lớn lên
Sự đồng hành của phụ huynh đóng vai trò đặc biệt. Khi cha mẹ cùng tham gia, cùng trò chuyện và lắng nghe con, những bài học từ trải nghiệm được củng cố và lan tỏa mạnh mẽ hơn. Nhiều phụ huynh nhận thấy con mình có những chuyển biến rõ rệt: tự giác hơn, biết quan tâm đến người khác, chủ động làm việc tốt.
Những thay đổi ấy tuy nhỏ, nhưng lại bền vững. Đó cũng chính là mục tiêu sâu xa của hoạt động trải nghiệm – hình thành thói quen và phẩm chất thông qua cảm nhận thực tế, chứ không phải áp đặt.
Một chuyến đi có thể khép lại trong một ngày, nhưng những gì đọng lại có thể theo học sinh suốt chặng đường dài phía trước. “Tìm về địa chỉ đỏ” vì thế không chỉ là hành trình đến một nơi chốn, mà là hành trình trở về với những giá trị cốt lõi, giúp mỗi học sinh hiểu mình cần sống như thế nào, bắt đầu từ những việc nhỏ nhưng có ý nghĩa lâu dài.
Tác giả: TRẦN THỊ THẢO (GV- Trường TH Đức Lâm, xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh)