TLGD – Bước vào năm 2026, trong khí thế mới của nhiệm kỳ phát triển mới và định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần các nghị quyết của Đảng, ngành Giáo dục Nghệ An tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước. Từ hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng giáo dục, đẩy mạnh chuyển đổi số đến chăm lo đội ngũ, phát triển giáo dục nghề nghiệp và đại học, bức tranh giáo dục Nghệ An hiện lên với nhiều gam màu sáng.
Cán bộ, giáo viên, học sinh, người dân xã Na Ngoi chào đón Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành Trung ương, tỉnh Nghệ An về dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH và THCS Na Ngoi.
Nhìn lại chặng đường 2025 – tiền đề quan trọng cho năm 2026 – có thể khái quát thành ba trụ cột lớn: Hoàn thiện thể chế – tạo hành lang pháp lý vững chắc; Nâng cao chất lượng – vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước; Đổi mới toàn diện – phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Năm 2025 ghi dấu những chuyển động mạnh mẽ trong công tác xây dựng thể chế của ngành Giáo dục Nghệ An. Chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, ngành đã góp phần ban hành 15 Nghị quyết quan trọng của HĐND tỉnh (trong đó có 3 Nghị quyết đặc thù, tiên phong), 26 kế hoạch, đề án của UBND tỉnh, cùng nhiều Nghị quyết chuyên đề, thông báo kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Hệ thống chính sách ngày càng đồng bộ, sát thực tiễn, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho đổi mới giáo dục toàn diện và lâu dài.
Không chỉ dừng ở văn bản, những chủ trương đó nhanh chóng được cụ thể hóa bằng các giải pháp quyết liệt. Công tác sắp xếp, tinh gọn bộ máy được triển khai mạnh mẽ trong giai đoạn 2020–2025: giảm 41 trường và 157 điểm trường mầm non – phổ thông, giảm 1 trung tâm cấp tỉnh và 13 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Việc sáp nhập Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An vào Trường Đại học Kinh tế Nghệ An, đồng thời hình thành Trường Đại học Nghệ An theo Quyết định số 1653/QĐ-TTg ngày 26/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ, là bước đi chiến lược, mở ra hướng phát triển mới cho giáo dục đại học địa phương.
Bộ máy được tinh gọn, quản trị được nâng cao, nguồn lực được phân bổ hợp lý hơn – đó là những yếu tố giúp giáo dục Nghệ An bước vào giai đoạn phát triển bền vững, hiệu quả.
Cùng với đó, công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia đạt kết quả nổi bật. Đến hết năm 2025, trên 80% trường học đạt chuẩn quốc gia, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX. Đầu tư cơ sở vật chất, chuẩn hóa đội ngũ, củng cố điều kiện dạy học được triển khai đồng bộ, đặc biệt ưu tiên khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền. Công tác phổ cập giáo dục tiếp tục được duy trì bền vững.
Những kết quả trên không chỉ phản ánh sự quyết tâm của ngành mà còn cho thấy tầm nhìn chiến lược trong xây dựng nền giáo dục hiện đại, công bằng và hội nhập.
Năm học 2024–2025 đánh dấu bước tiến vượt bậc về chất lượng giáo dục. Học sinh Nghệ An tiếp tục khẳng định bản lĩnh và trí tuệ khi giành 7 Huy chương Vàng, 11 Huy chương Bạc, 6 Huy chương Đồng tại các kỳ thi khu vực và quốc tế. Ở đấu trường quốc gia, toàn tỉnh có 355 học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 28 giải Nhất – con số thể hiện rõ chiều sâu và bề dày truyền thống hiếu học của quê hương.
Đặc biệt, kỳ thi tốt nghiệp THPT ghi nhận bước nhảy vọt ấn tượng: từ vị trí 34/63 năm 2021, Nghệ An vươn lên thứ 12/63 năm 2024 và xếp thứ Nhất trên 34 tỉnh, thành phố. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và sự nỗ lực bền bỉ của đội ngũ nhà giáo cùng học sinh toàn tỉnh.
Ngoài ra, học sinh Nghệ An còn đạt nhiều giải thưởng quốc tế như TIMO, INTARG, Olympic khoa học kỹ thuật; thể thao học đường xếp thứ 5 toàn quốc. Những kết quả này khẳng định giáo dục Nghệ An không chỉ mạnh về tri thức mà còn phát triển toàn diện về thể chất và kỹ năng.
Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, những chuyển biến tích cực tiếp tục được ghi nhận. Toàn tỉnh đã hợp tác với 426 doanh nghiệp, giải quyết việc làm cho hơn 125.000 học sinh, sinh viên. Tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt 81,2%, riêng trình độ cao đẳng, trung cấp đạt 95,7%, nhiều nghề đạt 100%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng từ 65% năm 2020 lên 71,5% năm 2025, trong đó có văn bằng, chứng chỉ đạt 31%.
Ở bậc đại học, chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học được nâng cao rõ rệt. Các trường đại học trên địa bàn hoàn thành nhiều đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp tỉnh; có hàng trăm công bố khoa học trong nước và quốc tế. Trường Đại học Vinh xếp thứ 17 cả nước về nghiên cứu theo SCImago 2022. Sinh viên đạt nhiều giải thưởng khoa học, khởi nghiệp cấp tỉnh và quốc gia.
Với những thành tích nổi bật, tại Đại hội Thi đua yêu nước ngành Giáo dục, Nghệ An là 1 trong 4 địa phương được nhận Cờ thi đua xuất sắc trong phong trào “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập” giai đoạn 2020–2025. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực bền bỉ của toàn ngành.
Năm 2025–2026 ghi dấu ấn đậm nét của chuyển đổi số trong giáo dục Nghệ An. Việc triển khai Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) giai đoạn 1 và 2 đã tạo bước chuyển mạnh trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Các nền tảng số được ứng dụng rộng rãi trong giảng dạy, kiểm tra, đánh giá; trí tuệ nhân tạo và ứng dụng AI như ChatGPT được thử nghiệm trong đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cải cách hành chính và đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin.
Nhờ đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An xếp thứ 4 toàn tỉnh về chỉ số cải cách hành chính, khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới quản lý.
Đổi mới không chỉ dừng ở công nghệ mà còn lan tỏa trong các mô hình giáo dục sáng tạo. Mô hình phối hợp “gia đình – nhà trường – xã hội”, các trường trọng điểm chất lượng cao, mô hình Phổ thông dân tộc bán trú kiểu mới được triển khai hiệu quả. Cuộc vận động “Học sinh nói không với điện thoại trong buổi học” và phong trào “Phòng giúp phòng, trường giúp trường” đã tạo chuyển biến tích cực về kỷ cương, nền nếp.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn trao Cờ thi đua tặng Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An vì có thành tích xuất sắc trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2020 – 2025
Đặc biệt, mô hình giáo dục pháp luật và kỹ năng sống phối hợp với Công an tỉnh – mô hình đầu tiên trong cả nước – tiếp tục được đánh giá cao và nhân rộng.
Công tác xây dựng đội ngũ cũng được chú trọng. 100% giáo viên được bồi dưỡng triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới; 666 sáng kiến cấp tỉnh được công nhận; 98 nhà giáo được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú. Việc phân bổ 5.007 biên chế giáo viên, tổ chức thăng hạng chức danh nghề nghiệp quy mô lớn đã góp phần ổn định và nâng cao chất lượng đội ngũ.
Bước sang năm 2026, giáo dục Nghệ An có đủ nền tảng vững chắc để tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Thể chế đồng bộ, bộ máy tinh gọn; chất lượng giáo dục vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước; chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo lan tỏa sâu rộng; giáo dục nghề nghiệp gắn chặt với thị trường lao động; giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học nâng cao vị thế học thuật – tất cả tạo nên diện mạo mới cho nền giáo dục tỉnh nhà.
Lãnh đạo tỉnh trao thưởng học sinh đạt giải tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi Quốc gia, học sinh đạt giải tại Cuộc thi “Tuổi trẻ học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
Những thành quả đạt được không chỉ là kết quả của nỗ lực ngành giáo dục mà còn là sự quan tâm lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền và sự đồng thuận của toàn xã hội. Giáo dục Nghệ An hôm nay đang vững vàng bước vào giai đoạn mới – giai đoạn phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng, khẳng định vị thế dẫn đầu và đóng góp xứng đáng cho sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh và đất nước.
Thái Lương Sơn