TLGD – Theo kế hoạch, năm 2026, Thanh tra Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra toàn diện Tập đoàn Giáo dục Nguyễn Hoàng trong thời gian 60 ngày, với phạm vi trải rộng từ công tác mở ngành, tuyển sinh, đội ngũ giảng viên cho đến nghĩa vụ tài chính và các khoản thu trong giai đoạn 2021–2025. Với một hệ thống giáo dục tư thục có quy mô lớn, tác động đến đời sống học tập của đông đảo học sinh, sinh viên, đây là sự kiện nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Theo kế hoạch, năm 2026, Thanh tra Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra toàn diện một số tập đoàn, đơn vị trọng điểm, trong đó có các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tư thục, nhằm bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Trong bối cảnh giáo dục tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng, việc một tập đoàn giáo dục lớn được đưa vào kế hoạch thanh tra không phải là điều bất thường. Ngược lại, đây là bước đi cần thiết khi quy mô phát triển đã vượt qua phạm vi nội bộ, tạo ảnh hưởng xã hội rõ rệt. Thanh tra, vì thế, không chỉ là câu chuyện tuân thủ quy định, mà còn là dịp để nhìn lại mối quan hệ giữa tốc độ mở rộng, chất lượng đào tạo và niềm tin của phụ huynh – yếu tố then chốt quyết định sự tồn tại lâu dài của bất kỳ cơ sở giáo dục nào.
Trường đẹp, hệ thống lớn và bài toán chiều sâu
Không khó để nhận ra dấu ấn của Tập đoàn Nguyễn Hoàng trên thị trường giáo dục tư thục. Nhiều cơ sở đào tạo được đầu tư bài bản về cơ sở vật chất, tọa lạc ở vị trí thuận lợi, thiết kế hiện đại, tạo ấn tượng mạnh với phụ huynh ngay từ lần đầu tiếp cận. Trong tâm lý phổ biến, trường học khang trang, tiện nghi thường được xem là bảo chứng ban đầu cho chất lượng.
Song song với đó là chiến lược mở rộng nhanh thông qua sáp nhập, mua lại các cơ sở giáo dục đã có tên tuổi. Cách làm này giúp hệ thống nhanh chóng gia tăng quy mô, tạo nên chuỗi đào tạo liên thông từ phổ thông đến đại học và sau đại học. Với nhiều gia đình, mô hình “một hệ thống – nhiều cấp học” mang lại cảm giác thuận tiện và ổn định.
Tuy nhiên, chính tốc độ phát triển nhanh ấy cũng đặt ra câu hỏi không nhỏ. Giáo dục khác với các lĩnh vực đầu tư thuần túy ở chỗ, “phần lõi” không nằm ở công trình hay thương hiệu, mà ở con người và môi trường học thuật. Việc xây dựng cơ sở vật chất có thể rút ngắn bằng nguồn lực tài chính, nhưng hình thành đội ngũ giảng viên ổn định, có chiều sâu chuyên môn, gắn bó lâu dài và tạo dựng được văn hóa học thuật riêng cho từng trường lại là quá trình đòi hỏi thời gian và sự kiên nhẫn.
Khi một hệ thống quản lý cùng lúc nhiều cơ sở đào tạo với định hướng khác nhau, thách thức không chỉ là điều hành, mà còn là bảo đảm chất lượng đào tạo không bị “cào bằng”. Những băn khoăn về sự đồng đều giữa các cơ sở, giữa các ngành học là điều mà xã hội có quyền đặt ra, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.
Mở ngành, mở rộng và giới hạn của nguồn lực
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch thanh tra là nội dung liên quan đến điều kiện mở ngành và đội ngũ giảng viên. Trong vài năm qua, nhiều trường tư thục mạnh dạn mở thêm các ngành đào tạo được xã hội quan tâm, từ công nghệ đến y, dược. Đây là xu hướng dễ hiểu khi nhu cầu người học tăng cao, trong khi hệ thống công lập còn hạn chế về chỉ tiêu.
Tuy nhiên, đào tạo các ngành đặc thù không chỉ dừng ở chương trình học hay tên gọi ngành nghề. Nó đòi hỏi hệ thống phòng thí nghiệm, cơ sở thực hành, đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm và mạng lưới liên kết đủ mạnh để bảo đảm đầu ra cho người học. Nếu tốc độ mở ngành nhanh hơn khả năng chuẩn bị nguồn lực, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế đào tạo rất dễ hình thành.
Chính vì vậy, việc thanh tra đi sâu vào điều kiện mở ngành và nhân sự giảng dạy có thể xem là bước rà soát cần thiết, giúp làm rõ mức độ sẵn sàng và tính bền vững của quá trình mở rộng đào tạo.
Bên cạnh chất lượng đào tạo, học phí luôn là vấn đề nhạy cảm, tác động trực tiếp đến tâm lý phụ huynh. Các trường trong hệ thống Nguyễn Hoàng thường được định vị ở phân khúc trung và cao, với mức thu không thấp so với mặt bằng chung. Nhiều gia đình chấp nhận đầu tư lớn cho giáo dục với niềm tin rằng con em mình sẽ nhận lại giá trị tương xứng.
Từ đó, yêu cầu về minh bạch tài chính trở nên đặc biệt quan trọng. Phụ huynh không chỉ quan tâm đến con số phải đóng, mà còn quan tâm đến việc nguồn lực ấy được sử dụng như thế nào, mức độ tái đầu tư cho giảng dạy, thực hành và đội ngũ giảng viên ra sao. Khi thông tin chưa được làm rõ, tâm lý so sánh và nghi ngại là điều khó tránh khỏi, nhất là trong bối cảnh học phí ngày càng tăng.
Nội dung thanh tra về các khoản thu, nghĩa vụ tài chính vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi kiểm tra sổ sách. Đó là cơ hội để củng cố niềm tin xã hội, thông qua việc làm rõ mối quan hệ giữa chi phí đào tạo và giá trị giáo dục thực tế mà người học nhận được.
Nhìn tổng thể, sự phát triển của các tập đoàn giáo dục tư thục lớn đã góp phần đáng kể vào việc giảm tải cho hệ thống công lập và mở rộng cơ hội học tập. Đây là đóng góp cần được ghi nhận. Tuy nhiên, khi quy mô đã đủ lớn để tạo ảnh hưởng xã hội sâu rộng, yêu cầu về trách nhiệm và chất lượng cũng cần được đặt ở mức cao hơn.
Đợt thanh tra năm 2026, trong bối cảnh đó, không nên được nhìn nhận như một phép thử tiêu cực, mà là bước điều chỉnh cần thiết để hệ thống nhìn lại mình. Đi nhanh giúp chiếm lĩnh thị trường, nhưng chỉ đi chắc mới giúp giáo dục đứng vững lâu dài.
Sau cùng, điều mà phụ huynh và xã hội quan tâm không phải là những tòa nhà cao tầng hay danh xưng quốc tế, mà là câu trả lời cho một câu hỏi giản dị: con em họ sẽ học được gì, trưởng thành ra sao và tương lai có thực sự được đặt trên một nền tảng giáo dục vững vàng hay không.
Lê Doãn Tài